Asymmetrisch Federalisme

Recente ontwikkelingen omtrent asymmetrie in Rusland

Vooraleer in te gaan op het ontstaan en de uitbouw van de Russische Federatie[i] dienen we erop te wijzen dat het proces van staatsopbouw in Rusland veel eerder een aanvang nam dan 1991.  Toch keert deze tijdsafbakening in de literatuur telkens terug als een geheel; 1991 betekende immers het officiële einde van de USSR-federatie waardoor de Russische Federatie (RSFSR) sinds decennia nu uiteindelijk ook officieel een soevereine en onafhankelijke staat werd.

Toch zijn er nog andere redenen om de periode 91-93 als een geheel te beschouwen.  Een auteur als Sakwa bv. ziet vier fasen binnen de postcommunistische Russische politiek.  De eerste fase, gekenmerkt door de opstand tegen het communisme, eindigt in 1991.  Dan begint de tweede fase.  Zij wordt gekenmerkt door een aantal conflicten, die vanaf 1991 zichtbaarder werden: centrum vs. periferie, republieken vs. regio’s en president vs. parlement.  De twee eerste conflicten zullen van belang zijn voor onze analyses en beschrijvingen.  De derde fase (vanaf ’93) luidt een periode van democratische aanpassing aan.  De verschillende partijen die in de bovenvernoemde conflicten betrokken waren, zullen stilaan het spel spelen volgens de regels uitgezet in de Grondwet, enz.  De vierde fase is er een van politieke differentiatie.  Een begindatum valt hier moeilijk te bepalen aangezien de politieke asymmetrie binnen Rusland hier reeds meespeelt.  Bovendien is er een geleidelijkere overgang dan die tussen bijvoorbeeld de eerste en tweede fase.[ii]

1993 kunnen we dus beschouwen als het eindpunt van tweede fase, met verscheidene conflicten, binnen de postcommunistische politiek.  Er wordt dan een nieuwe grondwet goedgekeurd die, naast de Federale Overeenkomsten, de basis vormt om Rusland als een federale rechtsstaat uit te bouwen, binnen de lijnen uitgezet in die Grondwet en de instellingen geschapen door de Grondwet.  Van dan af begint het conflict plaats te maken voor samenwerking en gestructureerde onderhandelingen, althans wat betreft de centrum-periferie, en republieken-regio’s relaties.

Home